Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania stanu zdrowia, rozpoznawania chorób i zapobiegania im, leczenia i rehabilitacji chorych, udzielania porad lekarskich, a także wydawania opinii i orzeczeń lekarskich, w zakresie swojej specjalizacji (art. 2 ustawy opublikowanej w Dz.U. 2005 nr 226 poz. 1943)[1].
Spis treści |
edytuj Kształcenie lekarzy w Polsce
W Polsce tytuł lekarza zdobywa się kończąc sześcioletnie, jednolite studia na wydziale lekarskim uczelni medycznej (wyjątek od Deklaracji Bolońskiej).
Dyplom lekarza jest równorzędny z dyplomem magistra.
Prawo wykonywania zawodu lekarza zdobywa się po odbyciu trzynastomiesięcznego stażu podyplomowego oraz zdaniu z wynikiem pozytywnym Lekarskiego Egzaminu Państwowego. Zasady wykonywania zawodu lekarza reguluje ustawa[1] o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
edytuj Specjalności lekarskie
Znaczny rozwój nauk medycznych spowodował konieczność wprowadzenia specjalizacji podstawowych i szczegółowych. Tytuł lekarza specjalisty w danej specjalności medycznej uzyskuje się po odbyciu trwającego zwykle 5-6 lat szkolenia w trakcie pracy zawodowej. Szkolenie lekarza przed uzyskaniem tytułu specjalisty w szczegółowej specjalności (tj. możliwej do uzyskania dopiero po zakończeniu szkolenia w podstawowej specjalności) ze względu na procedury administracyjne oraz wymogi formalne trwa zwykle około 15-20 lat, licząc od momentu rozpoczęcia studiów.
Do roku 1999 r. obowiązywał dwustopniowy system specjalizacji. Po dwóch – trzech latach szkolenia lekarz otrzymywał tytuł "lekarza danej specjalności" np. lekarz chorób wewnętrznych – tzw. I stopień specjalizacji. Jeśli zdecydował się na kontynuowanie specjalizacji, mógł zdobyć tzw. specjalizację II stopnia i tytuł "lekarza specjalisty" danej specjalności – np. lekarz specjalista chorób wewnętrznych. Ordynatorem oddziału może zostać tylko lekarz specjalista (II stopnia) w danej specjalności.
Obecnie funkcjonuje jednostopniowy system specjalizacji – tj. możliwe jest jedynie uzyskanie tytułu specjalisty danej specjalności w trakcie jednolitego szkolenia trwającego zwykle 5-6 lat.
W chwili obecnej lekarze mogą specjalizować się w 40 specjalnościach podstawowych:
- 1. Anestezjologia i intensywna terapia
- 2. Audiologia i foniatria
- 3. Chirurgia dziecięca
- 4. Chirurgia klatki piersiowej
- 5. Chirurgia ogólna
- 6. Chirurgia plastyczna
- 7. Chirurgia szczękowo-twarzowa
- 8. Choroby wewnętrzne
- 9. Choroby zakaźne
- 10. Dermatologia i wenerologia
- 11. Diagnostyka laboratoryjna
- 12. Epidemiologia
- 13. Genetyka kliniczna
- 14. Kardiochirurgia
- 15. Kardiologia
- 16. Medycyna nuklearna
- 17. Medycyna pracy
- 18. Medycyna ratunkowa
- 19. Medycyna rodzinna
- 20. Medycyna sÄ…dowa
- 21. Medycyna transportu
- 22. Mikrobiologia lekarska
- 23. Neonatologia
- 24. Neurochirurgia
- 25. Neurologia
- 26. Oftalmologia
- 27. Onkologia kliniczna
- 28. Ortopedia i traumatologia narzÄ…du ruchu
- 29. Otorynolaryngologia
- 30. Patomorfologia
- 31. Pediatria
- 32. Położnictwo i ginekologia
- 33. Psychiatria
- 34. Psychiatria dzieci i młodzieży
- 35. Radiologia i diagnostyka obrazowa
- 36. Radioterapia onkologiczna
- 37. Rehabilitacja medyczna
- 38. Transfuzjologia kliniczna
- 39. Urologia
- 40. Zdrowie publiczne
oraz 28 specjalnościach szczegółowych (po uzyskaniu jednej z odpowiednich - tzn. określonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia - specjalizacji podstawowych):
- 1. Alergologia
- 2. Angiologia
- 3. Balneologia i medycyna fizykalna
- 4. Chirurgia naczyniowa
- 5. Chirurgia onkologiczna
- 6. Choroby płuc (Pulmonologia)
- 7. Diabetologia
- 8. Endokrynologia
- 9. Farmakologia kliniczna
- 10. Gastroenterologia
- 11. Geriatria
- 12. Ginekologia onkologiczna
- 13. Hematologia
- 14. Hipertensjologia
- 15. Immunologia kliniczna
- 16. Kardiologia dziecięca
- 17. Medycyna paliatywna
- 18. Medycyna sportowa
- 19. Nefrologia
- 20. Neurologia dziecięca
- 21. Neuropatologia
- 22. Onkologia i hematologia dziecięca
- 23. Otorynolaryngologia dziecięca
- 24. Reumatologia
- 25. Seksuologia
- 26. Toksykologia kliniczna
- 27. Transplantologia kliniczna
- 28. Urologia dziecięca
Natomiast lekarze dentyści mogą specjalizować się w następujących specjalnościach:
- 1. chirurgia stomatologiczna
- 2. chirurgia szczękowo-twarzowa
- 3. ortodoncja
- 4. periodontologia
- 5. protetyka stomatologiczna
- 6. stomatologia dziecięca
- 7. stomatologia zachowawcza z endodoncjÄ…
- 8. zdrowie publiczne
- 9. epidemiologia
Dwustopniowy system specjalizacji w Polsce wprowadzono po II wojnie światowej ze względu na ogromny niedobór kadry lekarskiej i konieczność skróconego szkolenia specjalistów oraz chęć jak najszybszego "poprawienia" danych statystycznych dotyczących liczby specjalistów (w statystykach podawano łączną liczbę specjalistów bez informacji o stopniu). W tym ostatnim aspekcie Polska wzorowała się na ZSRR, gdzie istniały nawet 3 stopnie specjalizacji. W systemie dwustopniowym przeważnie stosowano zasadę trzyletniej specjalizacji I stopnia i dwuletniej II stopnia.
Dość szybko system dwustopniowy uległ wynaturzeniom:
- coraz mniejszy odsetek specjalistów I stopnia rozpoczynał specjalizację II stopnia (przeważnie byli to pasjonaci, szczególnie w mniej popularnych specjalnościach – np. medycyna sądowa, mikrobiologia, patomorfologia. W pozostałych specjalnościach II stopień zaczynali przede wszystkim ci, którzy mieli szansę na ordynaturę) – uzasadnieniem nierozpoczynania u pozostałych były albo naciski przełożonych (w prowincjonalnych szpitalach często ordynatorzy w obawie przed "konkurencją" utrudniali rozwój zawodowy innym lekarzom ze swego oddziału) albo brak większych korzyści ze zdobycia II stopnia (jeśli ktoś nie chciał się starać o ordynaturę, to nie miał żadnych korzyści z II stopnia, bo i specjalista I i II stopnia mógł otworzyć gabinet prywatny);
- niemało osób wydłużało okres szkolenia specjalizacyjnego (szczególnie w II stopniu) nawet do kilkunastu i 20 lat.
Tytuł lekarza otrzymują także absolwenci medycyny weterynaryjnej (lekarz weterynarii) oraz stomatologii (lekarz dentysta). Absolwenci medycyny uzyskują tytuł zawodowy "lekarza", choć w powszechnym użyciu jest nie posiadający umocowania prawnego zwrot "lekarz medycyny".
Przypisy
edytuj Zobacz też
- felczer
- lekarz dentysta
- lekarz weterynarii
- lekarz rezydent
- lista polskich lekarzy
- Naczelna Izba Lekarska
- Przyrzeczenie Lekarskie
- psycholog
- uczelnie medyczne w Polsce
edytuj Linki zewnętrzne
- Dz.U. 2005 nr 226 poz. 1943
- Centralny Rejestr Lekarzy – (baza podstawowych informacji o lekarzach i lekarzach dentystach)
- Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego – (podział i programy poszczególnych specjalizacji lekarskich)
- Informacja NIK o funkcjonowaniu systemu przygotowania kandydatów do zawodu lekarza (2006)
Anestezjologia i intensywna terapia - Chirurgia - Dermatologia - Ginekologia - Interna - Medycyna nuklearna - Medycyna rodzinna - Medycyna pracy - Medycyna ratunkowa - Medycyna sądowa - Neurologia - Pediatria - Położnictwo - Psychiatria - Radiologia - Rehabilitacja medyczna - Stomatologia - Zdrowie publiczne
Interna: Alergologia - Angiologia - Choroby zakaźne - Endokrynologia - Gastroenterologia - Geriatria - Hematologia - Kardiologia - Nefrologia - Onkologia - Pulmonologia - Reumatologia
Chirurgia: Chirurgia dziecięca - Chirurgia naczyniowa - Chirurgia ogólna - Chirurgia onkologiczna - Chirurgia plastyczna - Kardiochirurgia - Laryngologia - Chirurgia szczękowo-twarzowa - Neurochirurgia - Okulistyka - Ortopedia i traumatologia - Torakochirurgia - Transplantologia - Urologia
