Przeglądarka internetowa – program komputerowy, służący do pobierania i wyświetlania zawartości dokumentów z serwerów internetowych, a także odtwarzania plików multimedialnych (czasem za pomocą różnych wtyczek).

Spis treści

edytuj Cechy nowoczesnych przeglÄ…darek

Przeglądarki internetowe komunikują się z serwerem zazwyczaj za pomocą protokołu HTTP, aczkolwiek w obsłudze są również inne, np. HTTPS, FTP, Gopher. Często wraz z przeglądarką dostarczane są komponenty, które umożliwiają korzystanie z serwerów grup dyskusyjnych (protokół NNTP) i poczty elektronicznej (protokoły POP3, IMAP i SMTP).

Trwająca na rynku wojna przeglądarek powoduje, że oprogramowanie do przeglądania stron cały czas ewoluuje w stronę większej ergonomi, użyteczności i wygody użytkownika. Nowoczesne przeglądarki spełniają szereg wymagań – za dobry poziom uznawana jest obecnie obsługa następujących technologii:

Oprócz tego, rozwijane są następujące funkcje ułatwiające korzystanie z Internetu:

edytuj Historia przeglÄ…darek internetowych

Zobacz więcej w osobnym artykule: historia przeglądarek internetowych.
Diagram rozwoju przeglÄ…darek internetowych na przestrzeni lat

Większość osób sądzi, że pierwszą przeglądarką internetową był NCSA Mosaic, a niektórzy byliby skłonni przypisać pierwszeństwo Netscape'owi. Mało kto jednak wie, że norweska Opera ukazała się wcześniej niż Netscape i Internet Explorer. Oto lista "kamieni milowych" na przestrzeni ostatniej dekady.[1]

  • WorldWideWeb. Pierwsza przeglÄ…darka Tima Bernersa-Lee, twórcy WWW, przygotowana w grudniu 1990 roku dla platformy NextStep. Program zostaÅ‚ rozesÅ‚any do grupy osób w instytucie CERN w marcu 1991 roku.
  • Mosaic. Pierwsza "prawdziwa" przeglÄ…darka, której autorami byli Marc Andreessen i Eric Bina z NCSA. Pierwsza wersja Mozaiki zostaÅ‚a opracowana dla X Window System dla Å›rodowisk uniksowych w lutym 1993 roku. WersjÄ™ dla Macintosha wydaÅ‚ kilka miesiÄ™cy później Aleks Totić. Mosaic interpretowaÅ‚ grafikÄ™, dźwiÄ™k, klipy wideo, formularze, zawieraÅ‚ zakÅ‚adki i plik historii. PoczÄ…tkowo program miaÅ‚ status niekomercyjny, ale w sierpniu 1994 roku NCSA przekazaÅ‚ prawa do komercyjnej dystrybucji firmie Spyglass, znanej później ze swoich walidatorów. Spyglass udostÄ™pniaÅ‚ potem technologiÄ™ innym firmom i w ten sposób Mosaic staÅ‚ siÄ™ m.in. pierwowzorem Internet Explorera. Program zostaÅ‚ zamkniÄ™ty w styczniu 1997 roku.
  • Opera. Norweska przeglÄ…darka, która powstaÅ‚a w 1994 roku, przed Netscapem i Internet Explorerem. Jej autorami byli pracownicy zespoÅ‚u badawczego z firmy telekomunikacyjnej Telenor w Oslo. W 1995 roku Jon Stephenson von Tetzchner i Geir Ivarsøy opuÅ›cili Telenor i zaÅ‚ożyli Opera Software. Komercyjna wersja Opera 2 pojawiÅ‚a siÄ™ latem 1996, natomiast pod koniec 2000 roku program w wersji 5 zostaÅ‚ udostÄ™pniony jako freeware (adware). PoczÄ…wszy od wersji 8.50 program jest pozbawiony wszelkich reklam.
  • Netscape Navigator. PowstaÅ‚a w 1994 roku w firmie Netscape Communications Corporation jako pierwsza komercyjna przeglÄ…darka na rynku. PoczÄ…tkowo byÅ‚a oparta na kodzie źródÅ‚owym NCSA Mosaic. 31 marca 1998 roku kod źródÅ‚owy Netscape zostaÅ‚ upubliczniony, co zapoczÄ…tkowaÅ‚o rozwój Mozilli Suite, na podstawie której powstaÅ‚y wersje Netscape'a 6 i 7. Wersja 8 bazowaÅ‚a na kodzie przeglÄ…darki Mozilla Firefox.
  • Internet Explorer. ZostaÅ‚a udostÄ™pniona 23 sierpnia 1995 roku wraz z Windows 95. Po roku program miaÅ‚ już 1/3 rynku, zaÅ› po kolejnych trzech latach staÅ‚ siÄ™ liderem. Obecnie powoli traci na popularnoÅ›ci, caÅ‚y czas jest jednak najpopularniejszÄ… przeglÄ…darkÄ…, aktualnie w Polsce ma obecnie ponad 50 proc. rynku.
  • Mozilla Suite. PoczÄ…tkowo Mozilla byÅ‚a nazwÄ… kodowÄ… przeglÄ…darki Netscape Navigator oraz maskotkÄ… tego pakietu. 31 marca 1998 roku firma Netscape Communications Corporation upubliczniÅ‚a kod źródÅ‚owy swojego produktu, co daÅ‚o poczÄ…tek przeglÄ…darce Mozilla Suite. PoczÄ…tkowo miaÅ‚a ona jedynie sÅ‚użyć jako platforma testowa nowych rozwiÄ…zaÅ„ programistycznych oraz baza, na podstawie której miaÅ‚ powstać przeznaczony dla użytkownika koÅ„cowego Netscape Navigator. Po podjÄ™ciu przez AOL decyzji o zaprzestaniu rozwoju Netscape'a powoÅ‚ano FundacjÄ™ Mozilla, rozpoczynajÄ…c pracÄ™ nad programem Phoenix, znanym dziÅ› pod nazwÄ… Mozilla Firefox. Obecnie Firefox jest drugÄ… pod wzglÄ™dem popularnoÅ›ci przeglÄ…darkÄ….

edytuj Wybrane przeglÄ…darki internetowe

Camino
Epiphany
Mozilla Suite
K-Meleon
Konqueror
Lynx
Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista przeglądarek internetowych.

edytuj Rozwijane przeglÄ…darki internetowe

edytuj Tekstowe przeglÄ…darki internetowe

edytuj PrzeglÄ…darki nierozwijane dalej


edytuj Porównanie wybranych przeglądarek

Zobacz więcej w osobnym artykule: Porównanie przeglądarek internetowych.
Zobacz też: Acid3.

edytuj Informacje ogólne

(edytuj tabelÄ™)
Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie
(data wydania)		 Cena Open Source Licencja Obecny
silnik
Amaya W3C, INRIA 14 listopada 1996 10.0.1
(29 lutego 2008)		 darmowa Tak W3C Thot
Camino Mozilla Foundation 13 lutego 2002 1.6.5
(18 listopada 2008)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Dillo ArellaNie Cid, Geerken,
Rota, et al.		 Grudzień 1999 2.0
(14 października 2008)		 darmowa Tak GPL Gzilla
ELinks Baudis, Fonseca, et al. GrudzieÅ„ 2001 0.11.4
(20 czerwca 2008)		 darmowa Tak GPL  ?
Epiphany GNOME grudzień 2002 2.22.1.1
(7 kwietnia 2008)		 darmowa Tak GPL Gecko
Flock Flock Inc. 24 października 2005 2.0
(14 października 2008)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Galeon Marco Pesenti Gritti czerwiec 2000 2.0.6
(6 lipca 2008)		 darmowa Tak GPL Gecko
iCab Alexander Clauss 17 lutego 1999 4.1.1
(3 maja 2008)		 darmowa,
$29 (Pro)		 Nie Proprietary,
Freeware		 iCab
Internet Explorer dla Windows Microsoft,
Spyglass		 23 sierpnia 1995 7.0
(16 października 2006)		 część systemu
Windows 1		 Nie Proprietary,
Freeware		 Trident
Internet Explorer dla Mac OS Microsoft 27 marca 2000 5.2.3
(16 czerwca 2003)		 darmowa Nie Proprietary,
Freeware		 Tasman
Kazehakase Hiroyuki Ikezoe et Takuro Ashie 2003 0.5.4
(8 maja 2006)		 darmowa  ? GPL Gecko / WebCore
K-Meleon Doozan, Erikson, Vallet, et al. 26 listopada 2000 1.1.6
(18 lipca 2008)		 darmowa Tak GPL Gecko
Konqueror KDE październik 2000 4.0.5
(4 czerwca 2008)		 darmowa Tak GPL KHTML
Links Patocka, et al. 24 listopada 1999 2.0
(10 czerwca 2002)		 darmowa Tak GPL  ?
Lynx Montulli, Grobe, Rezac, et al. czerwiec 1993 2.8.6
(10 października 2006)		 darmowa Tak GPL  ?
Mosaic Marc Andreessen, Eric Bina, NCSA 22 kwietnia 1993 Unix: 2.6; Mac OS, Win: 3.0
(Mac OS, Unix: 1996; Windows: 1997)		 darmowa
(zastosowania niekomercyjne)		 Nie Proprietary,
Freeware		  ?
Mozilla Mozilla Foundation 7 grudnia 1998 1.7.13
(19 kwietnia 2006)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Firefox Mozilla Foundation 23 września 2002 3.0.4
(12 listopada 2008; 21 dni temu)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Netscape Netscape Communications
(wykupiony przez AOL),
Mozilla Foundation (od 2000),
Mercurial Communications (od 2004)		 13 października 1994 9.0.0.6
(20 lutego 2008)		 darmowa Nie Proprietary,
MPL, GPL/LGPL		 Gecko
OmniWeb Omni Group 1994 5.7
(10 kwietnia 2008)		 14.95$ Nie Proprietary, LGPL WebCore
Opera Opera Software ASA wrzesień 1996 9.62
(30 października 2008; 34 dni temu)		 darmowa Nie Proprietary,
Freeware		 Presto
Safari Apple Computer 7 stycznia 2003 3.1.2
(20 czerwca 2008; 166 dni temu)		 darmowa Nie Proprietary,
LGPL		 WebCore
Shiira Happy Macintosh Developing Team 11 kwietnia 2004 2.2
(16 lipca 2007)		 darmowa Tak Licencja BSD KHTML / WebCore
SeaMonkey SeaMonkey Council 15 września 2005 1.1.12
(23 września 2008)		 darmowa Tak MPL/GPL/LGPL Gecko
Producent Data pierwszego wydania Ostatnie stabilne wydanie
(data wydania)		 Cena Open Source Licencja Obecny
silnik
(edytuj tabelÄ™)

(1) Do instalacji najnowszych wersji Internet Explorera dla systemów Windows wymagany jest Windows XP. Internet Explorer 6.0 SP1 może być zainstalowany na systemach Windows 98 i nowszych. Ta wersja nie jest jednak już rozwijana i wspierana przez Microsoft.

edytuj Obsługiwane systemy operacyjne

Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix
Amaya
Camino
Epiphany
Flock
Galeon
iCab
Internet Explorer Porzucona Porzucona Porzucona
K-Meleon
Konqueror
Links
Lynx
Mozilla Porzucona
Firefox
Netscape Porzucona
Opera Porzucona
Safari
SeaMonkey
Windows Mac OS X Mac OS 9 Linux BSD Unix

edytuj Udział poszczególnych przeglądarek na rynku

 Artykuł wymaga poszerzenia.
Do artykułu należy dodać: poszerzyć o bardziej wyczerpującą charakterystykę na podstawie Ranking.pl, W3Counter.com, czy Counter.com, Onestat.com, AdTech itp.

Temat powiela się właściwie w każdym haśle o przeglądarkach. Proponuję wydzielenie do odrębnego hasła oraz mini szablonu, aby wszędzie były jednakowe dane..
Procentowy udział przeglądarek w rynku na przestrzeni lat
Rynek alternatywnych przeglÄ…darek internetowych

Udział na rynku światowym przeglądarek alternatywnych z pominięciem IE wg stanu na wrzesień 2008.[2]
Legenda

     Firefox – 19,46%

     Safari – 6,65%

     Google Chrome – 0,78%

     Opera – 0,69%

     Netscape – 0,63%

     Inne – 0,27%

Pozostałe 71.52% należy do Internet Explorera
Ten szablon: pokaż â€¢ dyskusja â€¢ edytuj

Udział przeglądarek w rynku i jego zmiany na przestrzeni lat przedstawia poniższy wykres:

W Polsce obecny podział rynku różni się od tego na wykresie. Zauważalna jest wyraźnie mocniejsza pozycja Firefoksa i Opery.

Użycie przeglądarek w Polsce w lipcu 2008 r. [3]:

  1. Internet Explorer – 52,0%
  2. Mozilla Firefox – 40,5%
  3. Opera – 6,7%
  4. Mozilla Suite – 0,3%
  5. Safari – 0,2%
  6. SeaMonkey – 0,1%

edytuj Silniki przeglÄ…darek

Zobacz więcej w osobnym artykule: Silnik przeglądarki internetowej.

Najpopularniejszym silnikiem, ze wzgędu na duży udział w rynku przeglądarki Internet Explorer, jest Trident. Cechuje go niski stopień zgodności ze standardami internetowymi. Kolejne miejsca zajmują: Gecko, WebKit/KHTML i Presto. Poszczególne silniki renderujące różnią się od siebie na tyle znacząco, że dana strona może wyglądać inaczej w różnych przeglądarkach.

Przypisy

  1. ↑ William Stewart: Living Internet (en). [dostęp 26 styczeń 2008].
  2. ↑ Market share for browsers, operating systems and search engines
  3. ↑ Ranking.pl (22-28 lipca 2008) (pl)

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne