Odznaka WSW (1957-1990)
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat służb specjalnych

Służby specjalne – ogólna nazwa opisująca instytucje, które prowadzą działania operacyjno-rozpoznawcze o charakterze niejawnym wewnątrz kraju. Służby działające poza granicami są nazywane służbami tajnymi. Domeną służb specjalnych jest pozyskiwanie i ochrona informacji kluczowych dla zapewnienia wewnętrznego bezpieczeństwa państwa. W państwach demokratycznych działania służb specjalnych wymykają się niekiedy spod kontroli organów nadzorczych. Służby tajne prowadzą operacje poza swoim macierzystym krajem, łamiąc nieraz tamtejsze prawo. Służby specjalne reżimów totalitarnych i państw niedemokratycznych stosują nieraz techniki niedozwolone przez prawo ich państwa macierzystego, jak przekupstwo, szantaż, skrytobójstwo oraz nielegalny handel bronią i narkotykami.

Spis treści

edytuj Podział służb specjalnych

Służby specjalne można podzielić na dwie zasadnicze grupy:

  • sÅ‚użby informacyjno-wywiadowcze – których podstawowym zadaniem jest pozyskiwanie cennych informacji o strategicznym znaczeniu oraz czasami dezinformowanie analogicznych sÅ‚użb wrogich paÅ„stw. SÅ‚użby informacyjno-wywiadowcze prowadzÄ… m.in.
    • wywiad wojskowy – polegajÄ…cy na gromadzeniu i przetwarzaniu informacji wywiadowczych dotyczÄ…cych obcych siÅ‚ zbrojnych przez sÅ‚użbÄ™ opartÄ… na strukturze militarnej
    • wywiad polityczny – gromadzenie przez danÄ… agencjÄ™ informacji dotyczÄ…cych sytuacji politycznej, poszczególnych paÅ„stw lub ugrupowaÅ„
    • wywiad wewnÄ™trzny – dziaÅ‚alność wywiadowcza prowadzona wobec przedmiotów krajowych, których dziaÅ‚alność stwarza sytuacjÄ™ zagrażajÄ…cÄ… bezpieczeÅ„stwu wewnÄ™trznemu paÅ„stwa
    • wywiad techniczny – dziaÅ‚alność wywiadowcza prowadzÄ…ca do zdobycia materiałów z obcych źródeÅ‚, dotyczÄ…cych wyposażenia technicznego i możliwoÅ›ci technicznych danego paÅ„stwa
    • wywiad operacyjny – gromadzenie danych wywiadowczych nastÄ™pnie wykorzystywanych w planowaniu operacyjnym na poziomie regionalnych teatrów dziaÅ‚aÅ„ wojennych
    • wywiad parapsychologiczny – gromadzenie danych wywiadowczych za poÅ›rednictwem (pomocÄ…), osób obdarzonych rzekomo zdolnoÅ›ciami percepcji pozazmysÅ‚owej
  • sÅ‚użby policyjno-prewencyjne – których zadaniem jest ochrona bezpieczeÅ„stwa wewnÄ™trznego – zarówno w sensie bezpieczeÅ„stwa osobistego obywateli danego kraju, jak i zapewnianie bezpieczeÅ„stwa i stabilnoÅ›ci wÅ‚adzy

W niektórych przypadkach funkcje te sprawuje w jednym państwie jedna służba specjalna. Tak było np. w Polsce do 2002 r., gdzie Urząd Ochrony Państwa (UOP) spełniał obie te funkcje na raz.

edytuj Agencje wywiadu, kontrwywiadu i służb bezpieczeństwa w Polsce i za granicą

edytuj Polskie służby specjalne

edytuj Służby specjalne III Rzeczypospolitej

Obecnie zlikwidowane:

edytuj Służby specjalne PL i PRL (1944-1990)

edytuj Polskie służby specjalne podczas II wojny światowej

edytuj Służby specjalne II Rzeczypospolitej (1918-1939)

edytuj Ciekawostki

Służby specjalne lubują się w ukrywaniu tematów swoich działań pod kryptonimami, wykazując przy tym często poczucie humoru.

FBI wprowadziło do obiegu akronim MICE (ang. mice l.mn. od mouse – mysz). Oznacza on główne motywy, które powodują, że ktoś decyduje się na podjęcie współpracy z wywiadem: money, ideology, compromise, ego czyli pieniądze, ideologia, szantaż, ambicje (inne rozwinięcie tego skrótu podaje conscience – sumienie w miejsce compromise).

edytuj Linki zewnętrzne